Chuyển đến nội dung chính

Khám phá Blackwind

Đăng ký xem demo
Tin tức Blackwind

Quản lý bán hàng: theo một đơn từ xác nhận đến giao đủ và thu tiền

Quản lý bán hàng: theo một đơn từ xác nhận đến giao đủ và thu tiền

Kho xuất 8 nhưng khách mới nhận 6: bốn chỉ số giúp theo từng đợt giao, hạn gốc và tiền thực thu, giao đúng việc cho kho, vận chuyển và kế toán.

Quản lý bán hàng là theo một cam kết với khách từ lúc xác nhận đơn, giữ và giao hàng đến khi đối chiếu tiền thu và xử lý xong các việc phát sinh. Với chuỗi bán lẻ, muốn biết một đơn đã xong chưa phải xem riêng ba việc: khách đã nhận gì, khoản nào đã thực thu và hồ sơ nào còn chờ. Trạng thái “đã xuất kho” chưa trả lời đủ các câu hỏi đó.

Bài này theo một đơn 10 sản phẩm, giao hai đợt và thu tiền nhiều lần. Bốn chỉ số giúp quản lý phân biệt hàng chưa xuất, hàng đã xuất nhưng chưa có xác nhận khách nhận, lượng đáp ứng đúng hạn và tiền đã thu được xác nhận cho đơn.

Ảnh minh họa được tạo cho bài viết: nhân viên cửa hàng đóng gói hàng và đối chiếu giấy giao nhận với khách tại quầy. Đây không phải ảnh triển khai hoặc giao dịch của khách hàng.

Bán hàng trên ERP cần nối những việc nào?

Bán hàng thực hiện nhu cầu của khách; mua hàng đặt hàng hoặc dịch vụ từ nhà cung cấp để phục vụ doanh nghiệp. Hai luồng gặp nhau khi đơn khách thiếu hàng, nhưng đơn bán và đơn mua vẫn là hai chứng từ có người chịu trách nhiệm, giá và thời hạn riêng. Có thể xem thêm quy trình mua hàng và nhận hàng từng đợt.

ERP là hệ thống giúp các bộ phận dùng chung dữ liệu và theo dõi công việc liên quan. Trong luồng bán hàng, dữ liệu cần đi qua người bán, người duyệt giá hoặc điều kiện ngoại lệ, kho, bộ phận giao hàng và kế toán. Người quản lý cần lần được từ đơn xác nhận → hàng giữ cho đơn → từng phiếu xuất và đợt giao → xác nhận khách nhận → từng khoản tiền được phân bổ.

Ngay khi xác nhận đơn, phải chốt mã hàng, số lượng, giá và ưu đãi đã duyệt, nơi nhận, hạn giao, việc khách có chấp nhận giao từng phần không và điều kiện thanh toán. Kho kiểm tra hàng có thể dành cho đơn; lượng giữ cho đơn khác, hàng chờ kiểm tra hoặc hàng mới dự kiến về không được coi như đã sẵn để hứa giao.

Giữ hàng là dành một lượng hàng cho một nhu cầu xác định, chưa phải xuất kho hay giao khách. Đây cũng là điểm được phân biệt trong tài liệu về giữ hàng của Microsoft Learn. Khi chạy thử phần mềm, cần kiểm tra loại nguồn hàng và trạng thái được phép giữ trong chính quy trình của doanh nghiệp.

Ví dụ minh họa: kho xuất 8 nhưng khách mới xác nhận nhận 6

Các con số dưới đây là tình huống giả định, không phải kết quả của khách hàng thật. Một đơn bán đã xác nhận gồm 10 sản phẩm cùng mã × 2 triệu đồng = 20 triệu đồng. Khách đồng ý nhận theo đợt, nhưng hạn phải nhận đủ vẫn là 17 giờ ngày 1. Giữ nguyên đơn, giá, số lượng và hạn gốc ở cả hai mốc; chưa xét thuế, phí, chiết khấu, hủy, đổi trả hoặc hoàn tiền.

  • 17 giờ ngày 1: Kho đã xuất và bàn giao vận chuyển 8 sản phẩm. Khách đã nhận 6, có xác nhận hợp lệ gắn với đợt giao. Hai sản phẩm đang vận chuyển, chưa có xác nhận khách nhận; 2 sản phẩm còn chưa xuất. Khoản cọc 6 triệu đồng đã được xác nhận thực thu và phân bổ cho đúng đơn.
  • 11 giờ ngày 2: Hai sản phẩm còn lại đã xuất, nâng lũy kế xuất lên 10. Khách thực nhận thêm 4 vào ngày 2, gồm 2 đang vận chuyển từ đợt trước và 2 đợt sau; lũy kế đã xác nhận nhận đủ 10. Có thêm khoản thu 8 triệu đồng được xác nhận và phân bổ, nâng tiền thực thu của đơn lên 14 triệu đồng.

Ở mốc ngày 1, 4 sản phẩm chưa hoàn tất giao có hai đầu việc khác nhau: 2 đã xuất cần theo vận chuyển và xác nhận nhận; 2 chưa xuất cần xử lý tại kho hoặc nguồn hàng. Không nên gom cả 4 vào một việc “giao hàng còn thiếu” rồi chờ một bộ phận trả lời.

Bốn chỉ số giúp giao đúng việc và theo đúng tiền

Mỗi chỉ số dưới đây chỉ áp dụng cho đơn 10 sản phẩm này. Chốt dữ liệu lần lượt lúc 17 giờ ngày 1 và 11 giờ ngày 2; không suy ra tỷ lệ của cả cửa hàng hoặc chuỗi. Các công thức là cách phân tích cần thống nhất, không mặc định mọi báo cáo đã có sẵn trên phần mềm.

Chỉ sốNgày 1Ngày 2
Khách nhận so với đặt60%100%
Nhận đúng hạn gốc60%60%
Đã xuất, chờ xác nhận nhận2 chiếc0 chiếc
Tiền thực thu so với đơn30%70%

1. Tỷ lệ lượng khách đã xác nhận nhận

Công thức: lượng khách đã nhận, có xác nhận hợp lệ được kiểm tra đến mốc chốt ÷ lượng trên đơn đã xác nhận × 100%. Đơn vị: %. Tử số chỉ gồm đúng mã hàng, đơn vị tính và dòng đơn, gắn với đợt giao tương ứng. Loại lượng mới giữ, mới xuất hoặc chưa có đủ xác nhận nhận. Không cộng lại một lần giao chỉ vì có thêm bản chụp cùng chứng từ.

Ngày 1: 6 ÷ 10 × 100% = 60%. Ngày 2: 10 ÷ 10 × 100% = 100%. Nguồn là dòng đơn bán, phiếu xuất, hồ sơ từng đợt giao và xác nhận khách nhận. Phụ trách giao hàng trả kết quả, người bán xác nhận phần cam kết còn lại với khách; kho tiếp tục xử lý lượng chưa xuất.

Tăng từ 60% lên 100% ở ví dụ là có thêm 4 sản phẩm thực nhận ngày 2. Nếu chỉ giảm lượng đặt từ 10 xuống 6 để đạt 100%, phạm vi đã thay đổi; cần kiểm tra quyết định hủy phần còn lại và ảnh hưởng đến tiền cọc, hàng giữ và nhu cầu của khách.

2. Tỷ lệ lượng nhận đúng hạn ban đầu

Công thức: lượng khách thực nhận chậm nhất lúc 17 giờ ngày 1, có căn cứ xác nhận ÷ lượng phải giao trước hạn đó × 100%. Đơn vị: %. Mẫu số giữ nguyên 10. Ghi cả thời điểm khách nhận và thời điểm hồ sơ được kiểm tra; lượng chưa đủ căn cứ được để chờ xác nhận, chưa cộng vào tử số đã xác nhận.

Ngày 1: 6 ÷ 10 × 100% = 60%. Ngày 2 vẫn là 60%, vì 4 sản phẩm còn lại thực nhận vào ngày 2. Đơn đã giao đủ ở hiện tại, nhưng mức đáp ứng hạn gốc chưa thành 100%. Đây là chỉ số theo lượng của một đơn, không phải tỷ lệ số đơn giao đúng và đủ của cả chuỗi.

Nguồn là thời hạn đã chốt với khách, ngày giờ nhận thực tế và hồ sơ giao nhận. Quản lý cần tách giao thật sự chậm với chứng từ về muộn. Nếu hồ sơ bổ sung chứng minh khách đã nhận trước hạn, việc điều chỉnh báo cáo phải có căn cứ và lưu dấu; không đổi hạn gốc để làm đẹp chỉ số. Kiểm tra khâu giữ hàng, xuất kho, bàn giao và vận chuyển trước khi quy trách nhiệm cho người giao.

3. Lượng đã xuất nhưng chưa có xác nhận khách nhận

Công thức: lượng đã xuất và bàn giao vận chuyển lũy kế − lượng tương ứng đã được khách xác nhận nhận. Đơn vị: chiếc. Lọc cùng đơn, dòng hàng và từng đợt giao. Trong ví dụ không có hàng quay về, hủy xuất hoặc đổi trả; nếu có, phải đối chiếu riêng các chứng từ điều chỉnh trước khi tính.

Ngày 1: 8 − 6 = 2 chiếc. Ngày 2: 10 − 10 = 0 chiếc. Nguồn là phiếu xuất đã xác nhận, biên bản bàn giao vận chuyển và xác nhận nhận theo từng đợt. Hai chiếc chưa xuất ngày 1 không nằm trong chỉ số này; chúng là việc kho hoặc nguồn hàng cần xử lý.

Phụ trách vận chuyển theo 2 chiếc đã xuất, xác định đang đi, giao không thành công hay thiếu hồ sơ. Người được giao phải trả về kết quả có căn cứ, không chỉ cập nhật “đang xử lý”. Chỉ số giảm khi có thêm xác nhận nhận có thể phản ánh giao hàng mới hoặc bổ sung hồ sơ cho lần giao cũ; cần xem ngày xảy ra sự việc trước khi kết luận tốc độ giao đã tốt hơn.

4. Tỷ lệ tiền thực thu đã xác nhận so với giá trị đơn

Công thức: tổng tiền thực thu đã được kiểm tra và phân bổ cho đúng đơn đến mốc chốt ÷ giá trị đơn đã xác nhận × 100%. Đơn vị: %. Trong ví dụ, mẫu số là 20 triệu đồng trên cùng cơ sở giá đã nêu. Tử số chỉ gồm các khoản thu duy nhất có chứng từ, trạng thái xác nhận và phân bổ phù hợp; loại lời hẹn trả, ảnh chuyển khoản chưa đối chiếu, tiền chưa xác định được đơn và tiền đơn vị vận chuyển chưa bàn giao cho doanh nghiệp.

Ngày 1: 6 ÷ 20 × 100% = 30%. Ngày 2: (6 + 8) ÷ 20 × 100% = 70%. Nguồn là phiếu thu hoặc chứng từ tiền phù hợp, xác nhận của người có trách nhiệm, lịch sử thanh toán và bảng phân bổ vào đơn. Kế toán kiểm tra khoản thu; người bán hoặc phụ trách công nợ theo phần còn phải xử lý theo thỏa thuận.

Giá trị đơn chưa được thanh toán là 20 − 6 = 14 triệu đồng ở ngày 1 và 20 − 14 = 6 triệu đồng ở ngày 2. Đây chưa mặc nhiên là công nợ quá hạn hoặc khoản phải thu đã ghi sổ; cần đối chiếu hóa đơn, điều khoản và ngày đến hạn. Khoản cọc 6 triệu đã nằm trong 14 triệu lũy kế ngày 2, không cộng thêm lần nữa.

Việc đối chiếu và áp khoản thu vào đúng giao dịch được trình bày trong hướng dẫn xử lý thanh toán khách hàng của Microsoft Learn. Tiền thu, doanh thu ghi nhận và lợi nhuận là các thông tin khác nhau; bài này không dùng tiền cọc để suy ra doanh thu hay biên lãi. Xem thêm đối chiếu chứng từ kế toán và quản lý tài chính, dòng tiền.

Mỗi lần bàn giao phải có chứng từ, người nhận và hạn trả kết quả

  • Người bán và người duyệt: giữ đúng phiên bản đơn, giá, ưu đãi, hạn giao và điều kiện thanh toán. Giá hoặc điều kiện vượt phạm vi phải được người có thẩm quyền duyệt trước khi cam kết.
  • Kho: xác nhận hàng giữ, lượng có thể xuất và từng đợt xuất cho đúng đơn. Nếu thiếu, bàn giao nguyên nhân, lượng thiếu và thời gian dự kiến cho người bán; nhu cầu mua bổ sung cần đi qua luồng mua hàng riêng.
  • Vận chuyển hoặc phụ trách giao: nhận đúng lượng từ kho, theo từng lần giao và trả hồ sơ khách nhận. Với giao một phần, cần biết phần nào khách đã đồng ý và hạn nào còn phải thực hiện. Tài liệu về giao hàng từng phần của Microsoft Learn cũng phân biệt điều kiện chấp nhận giao từng phần với lượng của từng đợt.
  • Kế toán: xác nhận chứng từ thu, phân bổ khoản tiền, theo hóa đơn và khoản còn chờ; kiểm tra giao dịch trùng hoặc sai đơn. Tài chính dùng lịch thu dự kiến để xem nguồn tiền, không coi lời hẹn thu như tiền đã về.
  • Quản lý cửa hàng hoặc người phụ trách đơn: giao riêng việc cho kho, vận chuyển và thu tiền; thống nhất người nhận bàn giao khi đổi ca, để một đơn không bị bỏ giữa hai nhân viên.

Giao đủ hàng rồi, điều kiện nào mới đóng được việc?

Phần giao hàng được hoàn tất khi lượng khách đã xác nhận nhận cộng phần hủy được duyệt đã giải thích đủ đơn, hàng giữ còn lại được xử lý và hồ sơ từng đợt đầy đủ. Phần tiền được hoàn tất khi từng khoản thu, phần bù trừ hoặc điều chỉnh được duyệt đã được đối chiếu; khoản chưa đến hạn cần tiếp tục có người theo dõi. Không dùng “đã giao đủ” để đóng luôn việc thu tiền.

Nếu khách hủy, đổi hoặc trả hàng, cần lần về đúng dòng đơn và lần giao gốc: lượng nào đã xuất, lượng nào thực nhận, tiền nào đã thu, ưu đãi hoặc điểm thưởng nào đã áp dụng. Việc thu hồi hàng, hoàn tiền, xử lý điểm và hoa hồng nếu có phải theo chính sách và thẩm quyền; mỗi phần cần chứng từ và kết quả riêng. Chưa xác nhận tiền hoàn thì chưa coi là đã hoàn; hàng khách gửi về chưa kiểm tra cũng chưa mặc nhiên trở lại hàng sẵn bán.

Năm câu hỏi nên yêu cầu chạy thử khi xem ERP bán hàng

  1. Từ một đơn, có lần được giá đã duyệt, hàng giữ, từng phiếu xuất và người đang chịu trách nhiệm không?
  2. Kho đã xuất 8 nhưng khách mới xác nhận 6: nhìn ở đâu để tách 2 đang giao với 2 còn chưa xuất?
  3. Khi khách nhận nốt vào ngày 2, có xem riêng giao đủ hiện tại và mức đáp ứng hạn gốc không?
  4. Khoản cọc 6 triệu và khoản thu thêm 8 triệu được kiểm tra, phân bổ và chống tính trùng như thế nào? Khoản nào còn chưa xác nhận?
  5. Nếu trả một phần, ai duyệt và đối chiếu hàng, tiền, điểm thưởng hoặc hoa hồng theo đúng chính sách, trước khi đóng việc?

Blackwind giới thiệu luồng đơn bán, hàng giữ, giao hàng và thanh toán, cùng các bước kiểm soát đổi trả và phần việc liên quan. Hãy yêu cầu chạy thử bằng một đơn có giao từng phần, thu từng lần và một ngoại lệ cụ thể. Gửi yêu cầu tư vấn kèm quy trình đang vướng để thống nhất dữ liệu cần theo, người xử lý và điều kiện đóng việc.

Về trang tin tức